Bardzo często mówi się o polecanych i awaryjnych jednostkach napędowych. I uwarunkowania technologiczne z pewnością są ważne. Nie można jednak zapominać o eksploatacji. Bo żeby silnik odznaczał się właściwą trwałością, najpierw kierowca powinien o niego dbać. I ten tekst traktuje w dużej mierze o tej właśnie kwestii.

Za co odpowiada olej w silniku?

Olej odgrywa niezwykle ważną rolę. Bo on nie tylko smaruje metolowe elementy jednostki napędowej w czasie pracy, nie tylko odpowiada za sprawność np. turbosprężarki, ale pełni jeszcze kilka ról. Jest kluczowy z uwagi na fakt, że:

• odbiera z wnętrza silnika nadmiar temperatury. Chroni motor w aucie przed przegrzaniem.
• czyści wnętrze silnika z opiłków czy pozostałości niespalonego paliwa. To zapobiega powstawaniu złogów i nagaru.
• chroni metalowe elementy przed korozją. W końcu pracują one w niezwykle trudnych warunkach termicznych i mają do czynienia z wilgocią.
• doszczelnia wnętrze jednostki napędowej.

Jak sprawdzić poziom oleju silnikowego?

Kontrola poziomu oleju nie jest skomplikowana. Kierowca musi pamiętać właściwie o trzech rzeczach. Kluczowe jest to, że:

• samochód powinien być ustawiony na możliwie płaskiej powierzchni. Tak, aby wynik nie był zakłamany.
• najlepiej prowadzić kontrolę na zimnej jednostce napędowej. Tak, aby środek smarny zdążył spłynąć w pełni do miski olejowej.
• bagnet po pierwszym wyciągnięciu trzeba przetrzeć. Dopiero po drugim jego wyciągnięciu z silnika wynik będzie miarodajny.

Kontrola poziomu oleju wygląda identycznie bez względu na rodzaj napędu. Tak samo będzie przebiegać w silniku benzynowym (także silniku TSI z bezpośrednim wtryskiem) i diesla. Co ile powtarzać procedurę? Dobrym pomysłem jest przyglądanie się olejowi nawet co 1000 km.

Czy spalanie oleju może się mieścić w normie?

W czystej teorii układ krążenia oleju silnikowego jest zamknięty. Między poszczególnymi wymianami nie powinno być zatem żadnych ubytków środka smarnego. W praktyce producenci dopuszczają możliwość symbolicznego zużycia.

Z miski olejowej nie powinno jednak znikać więcej, niż 0,2 do 0,3 litra oleju na 1000 km. Choć czasami w instrukcji obsługi pojazdu można znaleźć informację mówiącą o zużyciu oleju silnikowego na poziomie nawet litra na 1000 km. Wynik wskazany przez producenta można uznać za absolutną normę. Wyższy na ogół świadczy o występowaniu usterki.

Dopuszczenie spalania niewielkich ilości oleju nakłada na kierowcę wymóg dodatkowy. Między poszczególnymi przeglądami powinien on regularnie sprawdzać poziom oleju w silniku. Powód? Ubytek zbyt dużej ilości oleju może prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika. Przy zaworach, cylindrach czy tłokach powstaje dodatkowa siła tarcia, bo film olejowy na nich staje się coraz cieńszy. Niski poziom oleju prowadzi do zużywania tych elementów, a w skrajnym przypadku zatarcia silnika.

Z jakiej przyczyny silnik bierze olej w nadmiarze?

Kierowca dostrzegł nadmierne zużycie oleju. Jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy? Tych może być kilka. Winne problemu może być:

• nieszczelne pierścienie tłokowe, które sprawiają, że silnik spala olej wraz z paliwem.
• zużyta turbosprężarka, która przepuszcza środek smarny do układu dolotowego. Ten trafia wraz z mieszkanką paliwową do komory spalania. Czasami zbiera się także w intercoolerze. Skrajna nieszczelność prowadzi do efektu rozbiegania i zatarcia.
• uszczelniacze zaworowe. Stwardniałe sprawiają, że pewne ilości oleju ściekają z głowicy do komory spalania.
• zużyte uszczelki pokrywy głowicy silnika. To oznacza wycieki środka smarnego. Te są widoczne na bloku po otwarciu maski.
• uszkodzenie miski olejowej. Mechaniczne naruszenie konstrukcji sprawia, że oleju ubywa w tempie ekspresowym. Samochód często od razu trzeba zatrzymać i zgasić jego silnik.

Kierowca dość szybko powinien zauważyć, że olej trafia do komory spalania w silniku auta. Poinformuje go o tym fakcie konieczność dolania więcej niż 1l środka między wymianami oleju lub kontrolka informująca o niskim stanie środka smarnego. W takim przypadku kierowca może zrobić prosty test. Powinien sprawdzić dym wydobywający się z rury wydechowej. W razie spalania oleju silnikowego auto będzie kopcić na kolor błękitny.

Potwierdzenie objawów powinno sprawić, że kierowca jak najszybciej umówi wizytę pojazdu u mechanika. Pracownik warsztatu przeprowadzi diagnozę jednostki i precyzyjnie ustali czemu silnik zużywa olej.

Jak naprawić spalanie oleju przez silnik i wycieki?

Koszty naprawy będą mocno zróżnicowane. Dużo bowiem zależy od tego, jaka jest przyczyna ubytków oleju silnikowego. Najtańsze w naprawie okażą się drobne wycieki. W takim przypadku często wystarczy wymiana uszczelki m.in. deklu zaworowym czy wału korbowego. Nieco droższe okażą się nieszczelności układu dolotowego, a konkretnie występujące w turbosprężarce. Tu konieczna jest regeneracja mechanizmu. Ta kosztuje od 600 do 1500 zł.

Zdecydowanie najdroższym scenariuszem jest zużycie panewek, pierścieni tłokowych czy uszczelniaczy zaworowych. Tu konieczny jest generalny remont silnika lub wymiana jednostki napędowej na nową. Zależy, co jest bardziej opłacalne. Mimo wszystko w każdym z przypadków wizyta w warsztacie będzie oznaczać koszty liczone w tysiącach złotych.

Czy przed podjęciem decyzji o naprawie sens ma stosowanie dodatków do oleju silnikowego? Skoro silnik przepuszcza olej lub go spala, nosi ślady zużycia. Dodatek nie usunie ich. Środki te mogą być raczej stosowane profilaktycznie, aby zmniejszyć szybkość ubywania oleju. Na niewiele zda się także płukanka do silnika.